Оџакот чади од исти места, но со различна густина
Црвени кругови што означуваат надминат праг на ПМ 2,5-ситни, невидливи за голо око честички што секој ден ги полнат нашите дробови. Иста болка – но дали е ист и изворот од каде доаѓа? Фокусот овојпат го ставивме на Кавадарци, Струга, Струмица, Гостивар и Куманово. Но, наместо уште една карта со нивоа, ја раздвојуваме приказната на извори...

Магла, тежок воздух. Црвени кругови што означуваат надминат праг на ПМ 2,5-ситни, невидливи за голо око честички што секој ден ги полнат нашите дробови. Иста болка – но дали е ист и изворот од каде доаѓа? Фокусот овојпат го ставивме на Кавадарци, Струга, Струмица, Гостивар и Куманово. Но, наместо уште една карта со нивоа, ја раздвојуваме приказната на извори.
Бројките од последното истражување на Програмата за развој на Обединетите нации во партнерство со Министерството за животна средина и општините, покажува дека во петте градови, оџакот чади од исти места, но со различна густина.
Во Кавадарци, најголемиот дел од загадувањето доаѓа од индустриски активности и прашина, со значаен придонес и од греењето во домовите.
КАВАДАРЦИ:
-сообраќај 31%
-минерална прашина 25%
-согорување биомаса 23%
Во Струга, сообраќајот има поголема улога, особено во одредени периоди, додека греењето во домаќинствата останува постојан извор, особено содржината на материјалот што се користи за загревање.
СТРУГА:
-сообраќај 40%
-согорување мазут и нафта 18%
-согорување биомаса 15%
Во Гостивар, изворот на загадувањето во најголемиот дел доаѓа од сообраќајот, со влијание и на согорување нафта и мазут.
ГОСТИВАР:
-минерална прашина 28%
-согорување биомаса 26%
-сообраќај 18%
-секундарни аеросоли 18%
Во Куманово, честичките најчесто доаѓаат од комбинација на домашно греење и сообраќај.
КУМАНОВО:
-согорување биомаса 31%
-сообраќај 25%-
-согорување нафта и мазут 17%
Во Струмица, загадувањето најчесто е поврзано со греењето во домовите, особено во зимските месеци, но не е мал процентот и на отпечаток од сообраќај и од согорување на мазут и нафта.
СТРУМИЦА:
-согорување биомаса 35%
-сообраќај 29%
-согорување нафта и мазут 15%
Оваа анализа не покажува кој град е полош, туку од каде доаѓа изворот на загадувањето и зошто решенијата не може да бидат исти.
Катерина Топалова
