Анализа

Половина држава со цигара в рака

12.01.2026 16:17

Според последните истражувања 45,4 проценти од граѓаните се активни пушачи. Речиси секој втор. Просечниот активен пушач во земјава консумира до 18 цигари дневно. Најголемиот дел – цела кутија. Алармантни се податоците за младите...

Наутро, пред работа. На пауза. По ручек. Навечер, на тераса. Цигарата во Македонија одамна не е навика – таа е ритам.

Според последните истражувања на Институтот за јавно здравје, спроведени во соработка со Министерството за здравство и Светската здравствена организација, 45,4 проценти од граѓаните се активни пушачи. Речиси секој втор.

Бројки што ја ставаат Македонија далеку над европскиот просек – во ЕУ пушат околу 19,7 проценти од населението.

СЕ ПУШИ ПО ЦЕЛА КУТИЈА ДНЕВНО

Просечниот активен пушач во земјава консумира до 18 цигари дневно. Најголемиот дел – цела кутија. Најчесто тоа се мажи, со пониска перцепција за ризикот, со силна зависност и со лесен пристап до пушење – дома, на работа, во кафуле.

Истражувањето првпат појасно ја мери и употребата на уредите што го загреваат тутунот, или познати како електронски цигари. Ова истражување на Институтот за јавно здравје покажува алармантни податоци за младите.

„Последниот извештај од ЕСПАД, што е спроведен буквално во сите училишта на територијата на Република Македонија, цигарите се користат кај момчињата 37,4%, оние обичните цигари, а 40,3% се користат електронските. Тоа е еден висок процент, зборувам за деца на 15-16 годишна возраст, па и помали“, изјави Марија Андонова-директорка на ИЈЗ.

АЛАРМАНТНИ ПОДАТОЦИ ЗА МЛАДИТЕ

Податоците од истражувањето, дополнително се поткрепени и со бројните аларми од училиштата.

Македонската телевизија дојде до една порака од загрижен класен раководител во основно училиште каде што се повикуваат родителите на ученици од осмо и деветто одделение на родителска средба заради зголемен број на корисници на електронски цигари.

Најпоразителниот податок доаѓа од системот за помош при откажување. Во 2023-та година, во сите 10 центри за јавно здравје во државата, само 43 лица побарале советување за откажување од пушење. Во седум центри – немало никаква активност.

Македонија има закони. Има и потпишана Рамковна конвенција за контрола на тутунот уште во 2006-та година.

Но, измените од 2018-та и 2021-ва година повторно дозволија пушење на тераси, во посебни делови од угостителските објекти, па дури и користење уреди за загревање тутун во затворен простор.

Катерина Топалова