80 години македонски траги во Војводина
Екипата на МТВ беше во Нови Сад на одбележувањето 80 години од организираното доселување на Македонците во Војводина. Во Србија живеат околу 15 илјади Македонци, кои имаат и емисии на својот мајчин, македонски јазик.
Домови и обработливо земјиште за почеток. Потоа освојување на шанса за нов живот. Организираното доселување на Македонците во Војводина почнало по Втората светска војна, во рамките на аграрната реформа и колонизацијата што тогашната држава ја спроведувала за населување на испразнетите подрачја. Од 1946 до 1948 година во Војводина пристигнале околу 12.000 македонски семејства, најмногу од Крива Паланка и регионот Порече.
Според пописот од 2022 година, во Србија живеат 14.757 Македонци. Дел од нив се и Златко Јанкуловски и Јулијана Милутиновиќ, главни и одговорни уредници на македонската програма на Радио-телевизија Војводина, која веќе две децении емитува содржини на македонски јазик. Во Нови Сад дошле по различни животни патишта, по што продолжила нивната заедничка мисија – зачувување на македонскиот јазик, култура и идентитет.
За Јулијана, љубовта била причината да се пресели во Нови Сад. За Златко, овој град е местото каде што втората генерација Македонци и пркосат на природната асимилација.
Медиумите имаат клучна улога во зачувувањето на националниот идентитет. Денес во Србија се емитуваат пет телевизиски емисии на македонски јазик – две на Радио-телевизија Војводина и по една на Радио-телевизија Панчево, Радио-телевизија Дунав и Радио-телевизија Фокус во Врање.
Значаен исчекор е направен и во образованието. Од 2012 година во училиштата се изучува изборниот предмет – Македонски јазик со елементи на националната култура. Наставата ја следат околу 350 ученици во 11 училишта низ Војводина, а за нив се подготвуваат и учебници на македонски јазик.
Како траен белег на присуството и придонесот на Македонците во Србија, во Нови Сад ќе биде поставена скулптурата „Мајка Македонија“, дело на академскиот скулптор, Синиша Новески. Проектот е инициран од Македонскиот национален совет, а финансиски поддржан од Покраинската влада.
Осум децении по доаѓањето на првите иселеници, македонската заедница во Војводина останува жив мост меѓу двете држави. Преку јазикот, културата, образованието и медиумите, потомците на доселениците продолжуваат да ја раскажуваат приказната за своите корени. А Нови Сад, градот на различностите, и денес сведочи дека мултикултурализмот не е само вредност, туку и начин на живот.
Александра Велинова