Научници открија планета каква што досега не била видена
Астрономите веруваат дека откриле нова планета, различна од сè што досега било забележано, која е составена од остатоците на мртва ѕвезда. Експертите наведуваат дека ова е првпат да биде забележана ваква планета од „втора генерација“, создадена од материјалот на мртвата ѕвезда околу која орбитира.

„Планетите од втора генерација се светови создадени од материјалот што ѕвездата го исфрла додека умира. Тие се исклучително ретки, а откривањето ваква планета околу бело џуџе беше сосема неочекувано. Тоа е како да пронајдете планета која повторно се родила од пепелта на ѕвездата околу која некогаш орбитирала“, изјави докторандот Џејми Вилијамс од Универзитетот во Ворвик, кој го предводел истражувањето
Астрономите и претходно откриле можни примери на вакви „повторно родени“ светови околу густи ѕвездени објекти познати како пулсари. Сепак, ова е првпат ваков вид планета да биде забележан околу бело џуџе. Со оглед на тоа што мртвите ѕвезди се многу почести во вселената, откритието укажува дека во космосот би можело да има повеќе вакви повторно родени планети отколку што досега се претпоставувало.
Белите џуџиња се колабирани јадра што остануваат откако една ѕвезда ќе го потроши своето гориво. Тие привлекуваат материјал од својата непосредна околина, оставајќи хемиски траги што астрономите можат да ги користат за да ги проучуваат планетите во нивната орбита.
Во новото истражување научниците го проучувале белото џуџе HS 0209+0832. При анализата откриле необична хемиска трага со големи количества ниобиум - елемент што се создава при смртта на ѕвездата, но досега не бил забележан кај бело џуџе.
Астрономите сметаат дека овој сигнал се појавува затоа што белото џуџе привлекува материјал од новоформирана џиновска планета во негова близина. Според експертите, и самата џиновска планета е создадена од остатоците што останале кога ѕвездата умрела и се претворила во бело џуџе.
Овој наод дополнително бил поткрепен откако истражувачите ги анализирале податоците од вселенскиот телескоп TESS на американската Национална аеронаутичка и вселенска администрација - НАСА. Податоците покажале слаб сигнал од планетата што се повторува на секои 4,4 дена.
Ова може да се објасни со постоењето планета со големина на Јупитер која орбитира многу блиску до белото џуџе. Истражувачите претпоставуваат дека, поради нејзината голема близина до ѕвездата, материјалот од надворешната атмосфера на планетата испарува под влијание на зрачењето од мртвата ѕвезда.
Кога овој ослободен материјал паѓа на површината на белото џуџе, се создава необичната хемиска трага што ја забележале научниците.
Доколку откритието биде потврдено, ова небесно тело не само што ќе биде првиот забележан пример од ваков вид, туку ќе понуди и нов метод за откривање слични планети преку потрага по вакви хемиски траги во светлината на други мртви ѕвезди.
Откритието истовремено претставува нова можност во потрагата по светови погодни за живот и по потенцијален вонземски живот. Подоброто разбирање на начинот на кој се формираат ваквите планети може да помогне да се утврди дали планетите што орбитираат околу бели џуџиња можат да имаат услови погодни за живот.
Истражувањето е објавено во нов научен труд во списанието „Nature Astronomy“. Во друга независна студија објавена во истото списание биле проучувани различни видови џуџести ѕвезди.
Истражувачите откриле бинарен систем во кој кафеаво и црвено џуџе орбитираат едно околу друго. Набљудувањата и моделите покажуваат дека материјал се пренесува од кафеавото кон црвеното џуџе.
Научниците наведуваат дека ниту ваков процес досега не бил директно забележан.
Го задржав новинарскиот стил и структурата со поднаслови, но формулациите ги приспособив да звучат природно и правописно на македонски.
