Преку ДНК до предвремено откривање болести
Преку ДНК ќе можат да се откриваат потенцијалните ризици за развивање на потешки болести уште пред да се појават нивните симптоми. Однапред ќе може да се утврди дејството на одредени лекови, но и која е најсоодветна исхрана за луѓето. За прв пат во земјава се секвенционирани неколку човечки геноми.
Кај петмина пациенти од земјава и од Балканот е анализиран целиот ген, откриени им се потенцијални ризици за развивање на болести. На овој начин склоноста кон рак, дијабетес, срцеви и други сериозни заболувања, се откриваат уште пред да се појават првите сиптоми. Ќе може навремено да се превенираат. Утврден е и нивниот одговор на стрес, лекови и на храна.
„Така ќе функционира медицината во наредните 5 до 10 години, тоа ќе биде златниот стандард. Однапред да се знаат ризиците и благовремено да се третираат. Не како досега пациентите доаѓаат со симптоми некој во понапреден стадиум и треба да се третираат. Затоа дел од медицината моментално не функционира“, изјави д-р Горан Кунгуловски, генетичар.
„Со ова, нашата лабораторија станува лидер во регионот, а персонализираната медицина влегува во секојдневието на македонскиот граѓанин, каде што проактивниот пристап кон здравјето и дијагостиката кај човекот сега се реалност“, вели д-р Иван Кунгуловски, генетичар.
Граѓаните што ќе ги направат овие испитувања ќе можат да ги дадат во јавните бази на податоци.
„И веќе имаме 69 такви целосни секвенци на светско ниво во 2012-та година со обезличување, односно немаат име ниту презиме, но ги има секвенците и од нив може да се види кај кого од тие 69 луѓе какви промени на гени настануваат, во таа популацијал“, изјави д-р Мирко Спировски, генетичар.
Оваа постапка чини 2.800 евра. Генетичарите се надеваат дека во наредните години ќе се реализира нивниот проект „Геном за секое новородено бебе“, и оваа медицина да биде достапна за сите.
Андријана Атанасовска