Комитет на министри на СЕ: Бугарија да дозволи регистрација на здруженија на македонското малцинство

Неизвршената група на пресуди од страна на Бугарија, квалификувани како комплексни случаи, повторно се најдоа на дневниот ред на Комитетот на министрите на Советот на Европа, по втор пат за една година и така веќе 16 години. И повторно констатацијата е иста – пресудите не се извршени.

Комитетот на министрите во својата одлука потсети дека оваа група случаи се однесува на неоправдано одбивање од страна на судовите, помеѓу 1999 и 2015 година, да регистрираат здруженија со цел да се добие признавање на „македонското малцинство во Бугарија“, врз основа на опасност за националната безбедност, заштитата на јавниот ред и правата на други и за уставна забрана на здруженија кои остваруваат политички цели, како и неуспехот да се усогласат со законските формални барања, кои според Европскиот суд за човекови права претставуваат повреда на член 11 од Европската конвенција за човекови права.

Комитетот на министрите „жали поради фактот што, и покрај усвојувањето на Привремената резолуција CM/ResDH (2020)197 и последователните одлуки, повеќе од 16 години по првата правосилна пресуда во оваа група, здруженијата кои имаат за цел „да добијат признавање на македонското малцинство“ продолжуваат да бидат рутински одбиени за регистрација, првенствено поради поширок проблем на неодобрување на нивните цели и да се соочат со континуирана практика од страна на властите да покренуваат нови основи за одбивање, дури и кога записите на документите биле прегледани неколку пати“.

Комитетот на министрите забележа со загриженост дека здружението Граѓанско здружение за заштита на основните индивидуални права е дефинитивно распуштено, поради причини поврзани со негативна оценка на неговите цели, аргументи на бугарските судови кои биле отфрлени од Европскиот суд во сегашните пресуди, а не поради реални незаконски активности.

Комитетот повторно нагласи дека сегашните пресуди не создаваат обврска за признавање на група на лица како малцинство, но јасно бараат од националните власти да не одбиваат регистрација врз основа на кои Европскиот суд постојано ги одбивал во однос на целите на здруженијата.

Извршниот орган на Советот на Европа потсетува на позитивните мерки што претходно ги усвоија бугарските власти, вклучително и законските измени од 2018 година кои воведоа нова административна процедура за регистрација. Но изразуваат загриженост дека овие мерки не ја усогласиле практиката на Агенцијата за регистрација и судовите на барањата на Конвенцијата.

Советот на Европа преку својот Комитетот на министрите ги повика властите да ги преземат сите неопходни отворени мерки за целосно усогласување со Привремената резолуција CM/ResDH (2020)197 и последователните одлуки, особено со обезбедување дека секое ново барање за регистрација од страна на здруженијата апликанти или слични здруженија се разгледува во целосна согласност со член 11 од Конвенцијата и проширување на обврската на Агенцијата да дава инструкции за исправка на евиденцијата за регистрација.

Тој, понатаму забележа дека за да се овозможи опиплив напредок во овие случаи, Агенцијата и надлежните судови: не треба да одбиваат регистрација на здруженија кои имаат за цел да добијат „признавање на македонското малцинство во Бугарија“ врз основа на кои се во спротивност со пресудите на Европскиот суд во овие случаи и дека треба сеопфатно да ги идентификува сите недостатоци во документите за регистрација на здруженијата апликанти и слични здруженија;

Бугарија и понатаму останува следена во спроведувањето, поточно неспроведувањето на оваа група на пресуди од страна на Комитетот на министрите, побара од властите да дадат информации за сите горенаведени прашања до 31 мај 2023 година и одлучија да го продолжат разгледувањето на овие случаи на нивниот 1475 состанок закажан за септември 2023 година.

Советот на Европа ја изјавува својата подготвеност, во отсуство на опиплив напредок пред нивниот состанок во септември 2023 година, да го поканат претседавачот на Комитетот на министри да испрати писмо до бугарските власти барајќи од нив да најдат брзи решенија со цел целосно и ефективно да ги почитуваат нивните обврски кои произлегуваат од пресудите на Судот во овие случаи.

Тони Гламчевски