Стразбур

Европскиот суд ја отфрли аболицијата како „недопустлива“

16.02.2023 12:30

Во својата одлука „Талески и др. Против Северна Македонија (предметите бр. 77796/17, 80003/17, 81848/17, 81862/17, 11583/18 и 30884/18)“, Европскиот суд за човекови права едногласно ги прогласува жалбите за недопуштени. Оваа одлука е конечна...

Жалителите се седум државјани на Република Северна Македонија (Никола Груевски, Миле Јанакиески, Гордана Јанкулоска, Тони Јакимовски, Сашо Мијалков, Владимир Талески и Тони Трајковски) и државјанин на Република Северна Македонија кој исто така е државјанин на Албанија (Едмонд Темелко).

Потпирајќи се на член 6 став 1 (право на правично судење), апликантите (со исклучок на Темелко) се жалеа дека фактот што тие биле кривично гонети откако биле помилувани, претставува кршење на владеењето на правото и дека поради нивното ретроактивно дејство, одлуките за поништување биле спротивни на начелото на правна сигурност. Понатаму, Талески и Темелко, потпирајќи се на член 5 став 1 (в) (право на слобода и сигурност), се жалеа на нивниот притвор, кој според нив е произволен.

Тие се гонат за наводни дела кои се однесуваат и произлегуваат од содржината на незаконското прислушување од големи размери. Претседателот Иванов ги помилуваше во врска со овие прекршоци, но предметните помилувања потоа беа укинати. По нивното поништување, жалителите беа изведени пред лицето на правдата, што беше предмет на нивата жалба во Стразбур.

Седумте судии од Судот од Стразбур едногласно утврди дека жалителите не ги исцрпиле домашните правни лекови. Смета дека претставките поднесени според член 6 (право на правично судење) се предвремени, имајќи предвид дека домашните власти ќе имаат можност прво да ги испитаат во контекст на кривичната постапка што е во тек пред нив. Што се однесува до членот 5 (право на слобода и сигурност), тој забележува дека еден од апликантите, г-дин Темелко, не ги поднел своите жалби според Конвенцијата пред домашните судови, и дека правниот лек претставен како ефективен од друг апликант (г. Талески) беше отфрлен поради одложување од страна на националните судови во одлуките кои се чини дека не се произволни.

Инаку овие предмети беа поднесени во Стразбур во 2017 и 2018 година, а одлуката беше соопштена само денес. Зошто е тоа така, објаснува еден од застапниците на жалителите.

Севкупно, Судот затоа заклучува дека жалбите поднесени според членовите 5 и 6 се недопуштени поради неисцрпување на домашните правни лекови, и со тоа оваа одлука на ЕСЧП е конечна

 

Тони Гламчевски